Jugendorganisatioune protestéiere mat Zelter virun der Chamber géint d'Wunnkris

Zelter als Warnung

Mat Sprechchéier fir méi Gerechtegkeet um Wunnengsmaart an Zelter virum Parlament hunn d'Demonstranten op hir Situatioun opmierksam gemaach. D'Zuel vun ongeféier 80 Participante berout op enger Schätzung vun der Luxembourg Times. D'Zelter sollten eng Warnung vermëttelen: Ouni gräifend Verännerunge kéinte jonk Leit sech zu Lëtzebuerg keng Zukunft méi opbauen oder esouguer ouni Wunneng do stoen.

Ënnert de Participante ware Studenten, jonk Beruffstäteger an Elteren, déi sech Suerge maachen, ob hir Kanner sech spéider eng eege Wunneng leeschte kënnen. D'Louisa Franci sot der Luxembourg Times, d'Regierung misst elo weisen, datt si d'Uleies eescht hëlt an op d'Fuerderungen ageet. E Plafong fir d'Loyere wier hirer Meenung no keng onrealistesch Moossnam.

D'Claire Faber huet beschriwwen, datt Wunnraum zwar disponibel wier, awer deelweis net genotzt oder zu Präisser ugebuede géif ginn, déi fir jonk Leit net bezuelbar wieren. D'Laura Oé huet op d'Schwieregkeete vu Leit higewisen, déi op Lëtzebuerg komme sollen oder schonn hiert ganzt Liewen hei wunnen a keng Aarbecht beim Staat hunn.

Expatriéierter schéngen nëmmen e klengen Deel vun de Participanten ausgemaach ze hunn. D'Anna, déi ursprénglech aus der Ukrain kënnt, huet bedauert, datt net méi vun hinnen do waren. Méiglecherweis géif dat um Aarbechtsdag leien. Si wollt hire Familljenumm net verëffentlecht gesinn, well hire Patron net wousst, datt si un der Manifestatioun deelhëlt. Hirer Meenung no hänkt och d'Zukunft vu villen Expatriéierte vun der Kompetitivitéit vum Land of.

Wat déi 13 Organisatioune verlaangen

Organiséiert gouf de Protest vun engem Kollektiv vun 13 Jugendorganisatiounen, dorënner d'Studentevertriedung UNEL an d'Jugendorganisatioune vu verschiddenen Oppositiounsparteien. Si fuerderen en nationale Wunnengsregëster, gezielt Steieren op eidel Wunnengen, de Bau vu Wunnengen op onbebautem Terrain an däitlech méi Wunnraum fir ze lounen.

Eng weider zentral Fuerderung ass eng national Kommissioun fir d'Wunnkris. Si soll all Mount ënner der Leedung vum Premierminister zesummekommen. Nieft den zoustännege Ministere sollen d'Gemengen iwwer de Syvicol an Akteuren aus dem Bankesecteur doru bedeelegt sinn, wéi RTL Today bericht.

D'Mobiliséierung ass laut RTL Today aus enger gemeinsamer Pressekonferenz vu fënnef politesche Jugendorganisatiounen ervirgaangen. Do hate si 12 Fuerderunge virgestallt. De Kollektiv hat vir, geschwënn am Ganzen 13 Fuerderungen ze publizéieren.

Loyeren an Akommes: d'Zuelen hannert dem Protest

Virun der Manifestatioun hat den Organisateur Maxime Pantaleoni uginn, datt d'Loyeren 2026 am Landesduerchschnëtt ëm 6% an am Süde vu Lëtzebuerg ëm bis zu 11% geklomme wieren.

D'Publikatioun "Logement en chiffres" n°20 vum Wunnungsministère an dem Statec, déi am September 2026 erauskoum, ënnerscheet tëscht den ugekënnegte Loyeren an deene vu bestoende Kontrakter. Bei den Appartementer louchen déi ugekënnegt Loyeren am zweete Véierel 2026 ëm 5,8% iwwer dem Niveau vum selwechten Zäitraum am Joer virdrun. D'Inflatioun louch an där Period bei 2,4%. D'Loyeren a bestoende Kontrakter sinn dogéint ëm 1,3% op ee Joer geklommen.

Wéi vill vum Akommes fir d'Wunnen opgeet, weist de Wunnengsannex 2026 vun der Europäescher Kommissioun: Déi 18- bis 29-Järeg zu Lëtzebuerg hunn 2023 dofir 52% vun hirem Akommes ausginn, géintiwwer 32% am EU-Duerchschnëtt. Bei de Locatairen am Land ass 2024 am Duerchschnëtt 27% vum verfügbaren Akommes eleng an de Loyer gefloss. Dat war den zweethéchsten Taux an der Eurozon.

D'Kommissioun schätzt ausserdeem, datt bis 2035 ronn 133.360 nei Wunnenge gebraucht ginn. Si erwaart awer nëmmen 29.432 fäerdeggestallte Wunnengen a rechent domat mat enger Baulück vun 103.928 Wunnengen.

Eng Kris iwwer d'Grenzen eraus

De Julien Wald vun de Young European Federalists Luxembourg huet a senger Ried betount, datt vill jonk Lëtzebuerger a Leit, déi am Land schaffen, a Frankräich, an der Belsch oder an Däitschland wunnen, well si sech d'Wunnen am Grand-Duché net méi leeschte kënnen. Hien huet dofir eng grenziwwerschreidend Äntwert gefuerdert. D'Beweegunge vun Aarbechter an Awunner iwwer d'Grenze kënnen och Drock op d'Wunnengsmäert an den Nopeschregioune maachen.

Dem Wald no huet d'Fräiheet, iwwerall an Europa ze schaffen, wéineg Wäert, wann d'Pai net duergeet, fir de Loyer ze bezuelen. De Wunnengsproblem kéint dofir net méi als reng national Fro behandelt ginn.

E puer Participanten haten eng Petitioun dobäi, déi d'EU opfuerdert, d'Wunne méi bezuelbar, nohalteg a gerecht ze maachen. Si verweist op Aarbechter, déi sech d'Liewen an de Stied, déi si matopbauen, net méi leeschte kënnen, op jonk Leit, déi bei hiren Eltere bleiwe mussen, an op Locatairen, déi duerch Renovatioune verdrängt ginn. Och eidel Gebaier, wärend Leit op der Strooss schlofen, ginn doran thematiséiert.

D'Petitioun proposéiert Reegelen fir kuerzfristeg Locatiounen an eidel Immobilien, d'Ëmwandlung vun eidele Wunnengen a Büroen a Wunnraum, en EU-Wunnengsfong an duerchsetzbar Norme fir bezuelbaart Wunnen. Dobäi kommen eng EU-Wunnengsagence a Schutzmoossname géint d'Verdrängung vun Awunner bei Renovatiounen, déi mat EU-Gelder finanzéiert ginn.

D'KPL fuerdert 50.000 Sozialwunnengen

D'Kommunistesch Partei vu Lëtzebuerg huet d'Manifestatioun ënnerstëtzt, ouni zu den Organisateuren ze gehéieren. An engem Communiqué, dee si op der Plaz verdeelt huet, huet si d'Wunnen als Recht an net als Privileeg bezeechent. D'Partei gesäit an de Protester a Frankräich, an der Belsch, a Portugal, an Italien an an Däitschland en Ausdrock vun der Onzefriddenheet iwwer d'Wunn- a Liewenskäschten.

D'KPL wëllt an den nächsten zéng Joer 50.000 Sozialwunnenge baue loossen. Ëffentlech Baufirme sollen dem Staat an de Gemengen erlaben, méi direkt selwer Wunnengen ze bauen. Fir Sozialwunnenge fuerdert si e gesetzleche Loyerplafong vun 10% vum Akommes vum jeeweilege Locataire.

Hir proposéiert ëffentlech Wunnengsgarantie fir jonk Erwuessener mat niddregem Akommes géif de Staat oder d'Gemenge verflichten, bannent verbindleche Friste passend a bezuelbar Ënnerkonften unzebidden. Si soll fir Léierbouwen a Léiermeedercher, Studenten a jonk Chômeure gëllen, ouni datt d'Eltere musse biergen oder en onbefristeten Aarbechtskontrakt verlaangt gëtt.

Laut der Europäescher Kommissioun maachen d'Sozialwunnengen zu Lëtzebuerg nëmmen 3 bis 4% vum gesamte Wunnengsbestand aus. Ronn 6.000 Stéit stoungen 2025 op der Waardelëscht fir soziale Wunnraum, bal duebel sou vill wéi 2021.

Frieden verweist op d'Regierungsmoossnamen

De Premierminister Luc Frieden an de Finanzminister Gilles Roth, allebéid CSV, sinn de 27. Oktober 2026 virun d'Chamber komm, fir sech d'Protester vun de jonke Leit unzehéieren.

Géintiwwer der Luxembourg Times huet de Frieden d'Suergen iwwer d'Wunnen als ganz verständlech bezeechent. Si géifen net nëmmen d'Participante vun der Manifestatioun betreffen. Hien huet et begréisst, datt d'Leit sech an enger Demokratie Gehéier verschafen.

Seng Regierung hätt vun Ufank u geschafft, fir de Bau vu méi Wunnengen ze vereinfachen an ze beschleunegen. De Frieden huet awer unerkannt, datt d'Moossname vun de verschiddene Ministeren Zäit bräichten, bis Resultater ze gesi wieren. D'Regierung hätt och méi Sue wéi jee virdrun an de Kaf vu Wunnengen investéiert, déi den Awunner zu bezuelbare Loyeren zur Verfügung gestallt kéinte ginn. Si géif op deem Wee weiderfueren.

Zur Loyerreform sot de Premier, de Wunnungsminister Claude Meisch géif aktiv un der Gesetzgebung schaffen; éischt Gespréicher hätten et scho ginn. Detailer misst de Minister selwer virstellen. De Frieden huet fir eng kohärent Wunnengspolitik plädéiert, bei där d'Ministeren an hir Moossnamen zesummewierken. Et géif net mat enger eenzeger Moossnam duergoen, fir Locatairen, Keefer an Investisseure gerecht ze behandelen.

De Meisch hat schonn e Méindeg, de 26. Oktober, bei der Wunnengstripartite ugekënnegt, datt hie sech no den Oktober-Hierschtvakanze mat Vertrieder vun den 13 Jugendorganisatioune wëllt treffen, wéi RTL Today bericht.